Tekebbur û Xwe Mezinkirin



Hekîm got: Min ji Imam Sadiq (s.e) pirsî: «Kêmtirîn merteba ilhadê çi ye?». Kerem kir: «Kêmtirînê wê tekebbur e».

Şîrove:
Kibr, haletek nefsanî ye ku mirov pê wê xwe ser xelkê bilind û mezin dikê û xwe ser wan ra digirê. Û esera wê, ew kar in ku ji mirov çêdibin ku ji wan eseran ra tekebbur dibêjin. Û ev halet tişteke xêncî ji 'ucbê.

Gorekî me pêşda gotî, ev sifetê pîs û rizîl ji 'ucbê çêdibê; çiko 'ucb, ji xwerazîbûn e, û kibr, xwe bilindkirin û xwe mezinkirina ser xelkê ye. Dema mirov kemalekî di xwe da dibînê, haletek yê keyf û şahî û delalkirinê di mirov da peyda dibê, ji wî haletî ra 'ucb tê gotin û dema yên dî xweyê wê kemalê nezanê, di wî da haletek dî peyda dibê, yanî haletê xwe seratir dîtin û mezinîyê; vêca ji vî haletî, haletê xwe mezinkirin û bilindkirinê peyda dibê ku jêra tekebbur tê gotin. Û evênhe hemî di dil û navdeyê mirov da ne, û esera wê di eşkere û rûmetîyê da ye. Evahe çi di heyeta bedenê da bê, çi jî di kiryar û gotinê da bê, tekebbur e. Welhasil mirovê xwebîn, xwexaz dibê û dema xwexazî zêde bibê ji xwe razî dibê û dema ji xwerazîbûn fûrî, xwe mezinkirin çêdibê.

Bizane ku sifetên nefsanî, çi ji aliyê kêmasî û rizîletîyê ve û çi kemal û başîyê ve, gelek tevhev in û ji ber vê yêkê jihev qetandin û cidakirina hineka ji hev, gelek zehmet e û carna newek yêkiyek dijwar derheq veqetandina wan, di nav zanayan da çêdibê; an welê tê ku mirov nekarê bi awayekî ku xeletî neyê ser, ewan te’rîf bikê. Ji ber vê, ya baştir ew e em dev ji vê berdîn û biçîn ser eslê mexsedê.

Vêca gereke bê zanîn ku ji kibrê ra jî derece hene, wek derece yên ku me ji 'ucbê ra gotîn. Û xêncî wan hinek derecên dî jî hene, lê çiko li wêderê ne muhim bûn û li vêderê muhimm e, emê jê baxivîn. Ew derece yên ku di 'ucbê da derbaz bûyîn şeş derece ne:

Yêk, kibra ji ber îman û baweriyên heq, ku di beraberê wê da, kibra ji ber kufr û baweriyên nedurust e.

Ya dî, kibra ji ber melekatên hêjayî û sifetên baş in, di beraberê wê da, kibra ji ber guneh û karên xirab e.

Heryêk ji van çêdibê ji derecên 'ucbê çêbin û çêdibê sebebên dî jêra hebin ku pêre emê behsê jê bikîn. Lê nexasma ewa li vêderê tê melhezekirin kibra ji ber sebebên xariciyye ye, wek neseb û heseb û mal û minal û mezinahî û riyaset û tiştên wereng. Bi hezkirina Xudê emê di çend vebira da qasê mumkin behsa xirabiyên vê rizîlê û ‘elac û çareserkirina wê bikîn û ya em ji Xudê dixwazîn ew e te’sîrê li min û xêncî min bikê.

Vebir: Derheq derecên kibrê da ye

Bizane, bi i’tibarek dî ji kibrê ra hinek derece hene: Ya ewwil kibra bi Xudê ye, ya duwê kibra bi pêxember û welî yên Xuda ye (s.e.e); ya sisê, kibra bi fermanên Xudê ye, ku ev herd‌u jî li kibra bi Xudê dizivirin. Ya çarê, kibra li ser bendeyên Xuda ye, ku li bal ehlê me’rîfetê ew jî li kibra bi Xudê dizivirê.



1 2 3 4 5 6 7 8 next