Rêbaza Tefsîr Kirina Qur’anê



 

   Gorekî gotina pêşda tefsîr bû bi wateya beyan û kifş kirin û ronahî kirina bêje û hevokên Qur’anê. Lêbelê çiku we heye hinek ji bêje û komekên Qur’anê ane gora zahir bêt tefsîr kirin ku dûr bit ji wateya mexsûd û heqîqî ya Qur’anê, li vêderê ye ku dora tewîlê têt û gorek e pê tewîlê mirov wateya heqîqî û mexseda Qur’anê bi dest ve bînit. Yanî eger du an çend wate jê biçin divê bêt tewîl kirin û ew wate munasib û rêk ketî digel Qur’anê bêt girtin. [1]

   Bi vî awayî tefsîr û tewîl di desthat û encamê da dibin yek. Naxwe tefsîr û tewîla kitêba Xudê yanî wate kirin û beyan û şerha Qur’anê bi awayê ku Xudê divêt bo bendên wî ronahî dibit.

   Kesê kitêbên tefsîrê bixûnit û rêbazên ku mufessir pê ve çûne bibînit wê pê bihesêt ku çi rêkekî pir xeter û têr çal û kendal e. Û wê bibînit kanê çawa hinak ji ehlê tefsîrê di rêka pir xeter da çûne û ketine çûl û kendela. Encan û desthata girtina bi wa rêka bûye ev ku ji hedef û armanca eslîya tefsîrê dûr ketine. Û carna xwe bi riwayetên bêbinyat girtine û carna jî tabiê hewayê nefsê bûne. Û Qur’an gorekî meyl û xwesta xwe tefdîr kirine û wateya beratê carî kirine ser hinek qewimîn û hinek kesa ku yek car mexseda Qur’anê ne ew e û ewa ji ber meyl û viyana xwe ya şexsî bi vî awayî wate kirine.

   Bo mînak û wekok, hinek ji kelamî û felsefîya piştî ku bawerî bi hinek mesele û tişta anîn beratên Qur’anê gorekî wê fikra xwe wate û rave kirine (lêbelê gerek e fikra xwe wek Qur’anê lê bikiran ne ku Qur’an weku fikra xwe wate bikiran).

   Hinek dîtir ji nivîser û ehlê tefsîra, beratên Qur’anê ser hinek meselên zanînî, aborî, komaleyetî û sîyasî da anîne. Û gorekî wa wate kirine bêwê hindê ku heqîqet û intibaq durist li halê hebit û bi vî awayî em dibînin ku hinek hene ewil gehiştîne hinek mesela û bawerî pê anîne û qebûl kirine û paşê Qur’anê jî bo wî alî dikêşin û bi wî awayî ewa bawerî pê heyîn wate dikin.

   Gelek ji tefsîrgera ji mezhebên têvel, çi sunnî çi şi’e û çi xêncî wan, ketine nav vê xeletî re û paşê jî bo berevanî kirina ji gotin û fikra xwe delîl û burhan anîne.

   Lêbelê dema em berê xwe didin rêka Islamîya eslî di tefsîrê da, em dibînin hinek esas û binyat bo tefsîra kêrhatî û sehîh hane danîn.

   Herweku ji Pêxember (s.) û rêka Ehlê Beytê (a.) û kesên li ser rêka wa ya eslî gava xwe avêjin û ji rêka wa venebûn. Û mufessirên mute’ehid gihayî me, tefsîra Qur’anê hiinek binyat û qanûn û qirar hene ku tefsîrgera bo fam kirin û tefsîr kirina durist ya kitêba Xudê, hîdayet û rêrast dikit.

   Hiha emê dest bi xwendina wa binyat û esasên sallim di tefsîra Qur’anê da bikin ku ji alê Pêxember (s.) û Imamên Ehlê Beytê (a.) û alim û zanayên ummmetê ve hatine danîn û eşkere kirin, da ku terazû û pîvek ji parastina vî ilmê şerîf ra hebit û ehlê vî karî bikari bit wezîfa xwe bi hişyarî û silametî pêk bînit û da ku cîhana insaniyetê ji fikr, ehkam û mefhûma têr bikit û dûr ragirt ji navçûn, bid’et, tehmîl û selmandin, reyên şexsî û hewa perêsîyê.



1 2 3 next